ตลาดอาหารเสริมในไทยโตขึ้นทุกปี แต่คนส่วนใหญ่ที่กินอาหารครบหมู่ไม่จำเป็นต้องกินอะไรเพิ่มเลย บทความนี้แยกให้เห็นว่ากลุ่มไหนมีเหตุผลรองรับจริง
> เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล ผู้ที่มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มอาหารเสริมทุกชนิด
กลุ่มที่มีเหตุผลชัดเจน — แต่เฉพาะบางคน
วิตามินดี คนที่อยู่ในร่มเกือบตลอดวัน ผู้สูงอายุ และคนที่ทาครีมกันแดดตลอด มักได้วิตามินดีไม่พอ ตรวจระดับในเลือดก่อนแล้วให้แพทย์กำหนดขนาด
กรดโฟลิก ผู้หญิงที่วางแผนตั้งครรภ์ควรได้รับก่อนตั้งครรภ์อย่างน้อย 1 เดือน เพื่อลดความเสี่ยงความผิดปกติของหลอดประสาททารก
วิตามินบี 12 คนกินมังสวิรัติแบบเข้มงวดหรือวีแกน เพราะบี 12 พบเฉพาะในอาหารจากสัตว์
ธาตุเหล็ก ผู้ที่ตรวจพบภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก ไม่ควรกินเองโดยไม่ตรวจ เพราะเหล็กเกินสะสมในตับได้
แคลเซียม ผู้สูงอายุที่ดื่มนมน้อยและเสี่ยงกระดูกพรุน
กลุ่มที่หลักฐานยังไม่ชัด
คอลลาเจน งานวิจัยที่ให้ผลบวกส่วนใหญ่ขนาดเล็กและหลายชิ้นได้ทุนจากผู้ผลิต โปรตีนคอลลาเจนถูกย่อยเป็นกรดอะมิโนเหมือนโปรตีนอื่น ร่างกายไม่ได้ส่งกลับไปที่ผิวโดยตรง
วิตามินซีขนาดสูง ไม่ได้ป้องกันหวัด อาจย่นระยะเวลาป่วยลงเล็กน้อยในบางกลุ่ม ส่วนที่เกินขับออกทางปัสสาวะ ขนาดสูงมากเพิ่มความเสี่ยงนิ่วในไต
สารสกัดลดน้ำหนัก กลุ่มนี้มีประวัติปนเปื้อนยาลดน้ำหนักที่ถูกถอนทะเบียนบ่อยที่สุด ตรวจเลข อย. ก่อนซื้อทุกครั้ง
กลุ่มที่กินอาหารปกติก็พอแล้ว
วิตามินรวมสำหรับคนสุขภาพดีที่กินครบหมู่ · โปรตีนผงสำหรับคนที่ได้โปรตีนจากอาหารเพียงพออยู่แล้ว · สารต้านอนุมูลอิสระขนาดสูง ซึ่งบางงานวิจัยพบว่ากินเกินอาจรบกวนกระบวนการปกติของร่างกาย
ก่อนซื้อ ตรวจ 3 อย่าง
- เลข อย. ตรวจได้ที่เว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
- ปริมาณสารสำคัญต่อเม็ด ไม่ใช่แค่รายชื่อส่วนประกอบ
- ปฏิกิริยากับยาที่กินอยู่ ตัวอย่างที่พบบ่อยคือวิตามินเคกับยาละลายลิ่มเลือด และแคลเซียมกับยาปฏิชีวนะบางชนิด
สรุปสั้น
อาหารเสริมคือส่วนเสริม ไม่ใช่ส่วนทดแทน เงินก้อนเดียวกันใช้ซื้อผักผลไม้และโปรตีนคุณภาพดีให้ครบทั้งเดือน ได้ผลต่อสุขภาพมากกว่าเกือบทุกกรณี
เริ่มจากจัดอาหารให้ครบก่อนด้วยจานสุขภาพ 2:1:1